Patrz też: Andrzej Halicki o Amber Gold w brytyjskim “THE ECONOMIST”
W Polsat News przedstawiciele czterech ugrupowań politycznych dyskutowali o sprawie Amber Gold a w rzeczywistości o stanie państwa i obowiązujących w nim reguł i procedur prawnych, organizacyjnych, innych, które winny zabezpieczać interesy państwa i obywateli.
Głównym motywem rozmowy była sprawa odrzucenia przez Sejm uchwały o powstaniu komisji śledczej w sprawie Amber Gold.
Poseł Andrzej Halicki(PO) jako przedstawiciel partii rządzącej bronił tezy, że komisja ta nie powinna powstawać, nim nie zostaną wyjaśnione przez zewnętrzne organa śledcze – wszelkie okoliczności tej sprawy. Jak stwierdził, poziom merytoryczny debaty na sali sejmowej i brak zaangażowania w szczególności po stronie PIS, w tym Prezesa Kaczyńskiego i rzecznika jego klubu posła Błaszczaka w tę debatę nie wróżą dobrze potencjalnym dyskusjom w ramach komisji śledczej.
Przedstawiciele opozycji podkreślali jednak funkcję kontrolną Sejmu jako ich zdaniem pierwszorzędną.
Poseł Tadeusz Iwiński(SLD) przypomniał o art. 111 Konstytucji RP, na podstawie którego powstała Ustawa o Sejmowej Komisji Śledczej, by podkreślić wagę tego narzędzia kontroli.
Prowadząca program redaktor Agnieszka Gozdyra, Poseł Ruchu Palikota Andrzej Rozenek, poseł PIS Jacek Sasin sugerowali, że ustalenia Komisji pomogłyby napiętnować działania firm i osób, zamieszanych w sprawę Amber Gold a także służyłyby odkryciu wad systemowych w działaniu służb państwowych.
Andrzej Halicki (PO) próbował kierować rozmowę na tory wspólnych rozważań o wspólnej odpowiedzialności za dotychczasowe działania państwa, w wyniku których osoba skazana i mająca kilka prawomocnych wyroków przeszła przez sito procedur prawnych, które umożliwiły jej uniknięcie odpowiedzialności i prowadzenie działań, w wyniku których wielu obywateli straciło swoje majątki.
Andrzej Halicki(PO) przypomniał, że 6 na 7 wyroków pana Marcina P., właściciela Amber Gold pochodzi z czasów, gdy Zbigniew Ziobro pełnił jednocześnie funkcje ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego. W obecnej sytuacji rozdziału tych funkcji, państwo winno zadbać o to, by prokuratura miała lepsze możliwości działania.
Niestety wielu prokuratorom brakuje odpowiedniej wiedzy, wiele jest do zrobienia w dziedzinie zarządzania tą wiedzą, przekazywania uprawnień i delegowania odpowiedzialności. Zdaniem Posła Halickiego należałoby spłaszczyć strukturę hierachiczną, by łatwiej przyporządkować odpowiedzialność poszczególnych osób za określone sprawy.
Problem odpowiedzialności nie oznacza zatem centralnego zarządzania wszystkimi i wszystkim, tak jak domaga się tego PIS.
Przed obecną władzą stoi ogromne wyzwanie – jak zapobiegać takim “wpadkom” jak Amber Gold a jednocześnie nie utrudniać wolności działania przedsiębiorców i obywateli. Należy dokonać przeglądu działań i prawa w sferze instytucji finansowych, gospodarczych, organów skarbowych a także związanych z ochroną konkurencji i konsumentów.
Działania Generalnego Inspektora Informacji Finansowej i Komisji Nadzoru Finansowego, Systemu Sprawiedliwości winny mieć jak się wydaje większe uprawnienia (ale nie ograniczające praw obywateli i nie zagrażające swobodzie działalności gospodarczej) a wszelkie instytucje powiązane z obrotem walorami inwestycyjnymi, powinny podlegać szczególnej kontroli, m.in. w związku z realizacją ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. System nadzoru winien być przejrzysty, tak by wykrywalność przestępstw była wcześniejsza, zanim państwo i obywatele poniosą ogromne straty.
Ministerstwo Finansów pracuje obecnie nad zmianami rozporządzenia do ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. W tej sprawie wydano komunikat.
Być może zmiany wymaga prawo bankowe i inne regulacje prawne związane z tym sektorem. Część działań instytucji finansowych podlega pod kodeks cywilny. Materia prawna jest w tej dziedzinie niezwykle skomplikowana a zatem wymaga szczególnych rozwiązań. Część specjalistów mówi o ewentualności powołania prokuratur wyspecjalizowanych w sprawach dotyczących instytucji zajmujących się obrotem finansowym.
Niestety, nawet w najlepiej zorganizowanych systemach kontroli, całkowicie nie da się uniknąć afer o charakterze gospodarczo – finansowym. Takie sytuacje zdarzają się na całym świecie, np. w Wielkiej Brytanii, czy Stanach Zjednoczonych.
Ogromne znaczenie ma tu również edukacja finansowa i ekonomiczna zarówno w organach władzy ustawodawczej, wykonawczej, sądowniczej, prokuratury jak i wśród społeczeństwa (patrz: poradnik klienta usług finansowych autorstwa KNF).
Ogromne znaczenie ma jakość stanowionego prawa w Polsce. Sędziowie i inne organa władzy muszą mieć odpowiednie narzędzia do podejmowania decyzji. Dobre prawo a także systemy informatyczne usprawniające przepływ informacji.
Wielkie znaczenie ma również system przeciwdziałania korupcji.
Ustalenia i rekomendowane działania w odniesieniu do instytucji parabankowych przekazał w dniu 16 sierpnia 2012 Komitet Stabilności Finansowej (Czytaj więcej o Komitecie Stabilności Finansowej i jego roli).
Od października pod nadzór Komisji Nadzoru Finansowego trafią SKOK-i. Trwa dyskusja, czy”wyjdzie im to na dobre”
A zatem – nadmierna regulacja nie zawsze służy państwu i obywatelom. Pojęcie odpowiedzialności po każdej stronie jest zatem kluczowe. O tym mówił poseł Halicki w tej rozmowie a także premier Tusk podczas czwartkowego wystąpienia w Sejmie a także posłowie oraz przedstawiciele resortów, prokuratury i innych organów państwa.
Obecnie trwają prace nad zmianą kodeksu postępowania karnego (projekt z 5 czerwca 2012 r.). W tej sprawie Helsińska Fundacja Praw Człowieka wydała komunikat.
Zobacz listę – zidentyfikowane podmioty, które nie posiadają zezwoleń KNF