Już 22 kraje UE zlikwidowały wszelkie kontrole na dzielących je granicach. Było to możliwe dzięki tzw. Układowi z Schengen, stanowiącemu część prawa UE. Jego postanowienia znoszą kontrole na granicach wewnętrznych, ustanawiając w zamian skuteczną kontrolę na granicach zewnętrznych UE i wprowadzając wspólną politykę wizową.
Do Schengen należą: Austria, Belgia, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Litwa, Łotwa, Luksemburg, Malta, Niemcy, Polska, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry i Włochy (ale nie Irlandia i Wielka Brytania, choć mają także swój udział w tym układzie) oraz kraje spoza UE takie jak Islandia, Norwegia oraz od niedawna Szwajcaria, która otworzyła swoje granice lądowe pod koniec 2008 r. i która ma otworzyć swoje granice powietrzne 29 marca 2009.
Cypr, Bułgaria i Rumunia wejdą do układu z Schengen w latach 2010-2011.
Polska w strefie Schengen od 21 grudnia 2007
Strefa Schengen a Unia Europejska – Gazeta.pl Olsztyn, 10.12.2007