BUDŻET UE – czyli jak dzielone i na co przeznaczone są wspólne pieniądze w UE
DEFICYT BUDŻETOWY – niedobór dochodów budżetu w stosunku do jego wydatków
DŁUG PUBLICZNY – finansowe zobowiązanie państwa
ERM2 – to rodzaj poczekalni, w której przebywa waluta kraju, nim zostanie zastąpiona przez euro. Określa się kurs wymiany waluty w stosunku do euro i przez co najmniej dwa lata eksperci unijni obserwują, czy nie waha się on poza dopuszczalną granicę.
EURO – Euro jest pieniądzem (prawnym środkiem płatniczym), używanym w szesnastu państwach Unii Europejskiej – Austria, Belgia, Cypr, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Malta, Niemcy, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Włochy, a także w Watykanie, San Marino i Monako na podstawie formalnego porozumienia z Unią Europejską.
Używają go również: – kraje lub terytoria – bez formalnego porozumienia: Andora, Czarnogóra i Kosowo, Departamenty zagraniczne, terytoria i wyspy należące do państw członkowskich lub stowarzyszone z nimi: Gwadelupa, Gujana Francuska, Martynika, Majotta, Réunion, Saint-Pierre i Miquelon oraz Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne.
Bułgaria, Czechy, Dania, Estonia, Łotwa, Litwa, Węgry, Polska, Rumunia, Szwecja i Wielka Brytania są państwami członkowskimi UE, lecz dotychczas nie wprowadziły wspólnej waluty europejskiej jako obowiązującego środka płatniczego, czyli nie do strefy euro.
Wielka Brytania i Dania uzyskały na mocy Traktatu prawo do pozostania poza unią walutową. Mają prawo, ale nie obowiązek wejścia do strefy euro. W 1999 r. duńska korona stały się częścią systemu ERM II . Dania zachowała jednak swoją walutę, gdyż referendum (w roku 2000), jakiego wymaga konstytucja Danii – dało negatywny rezultat.
EUROŻARGON – czyli trochę pojęć, których znajomość może się nam przydać
FILARY UNII EUROPEJSKIEJ – Unia składa się z trzech filarów, każdy z nich obejmuje inną dziedzinę integracji i w każdym z nich obowiązuje inny proces decydowania.
KRYTERIA KONWERGENCJI – Jest to 5 warunków ekonomicznych: poziom inflacji, wielkość deficytu budżetowego (kryterium fiskalne), długu publicznego, poziom długoterminowych stóp procentowych, stabilny kurs walutowy, które państwo członkowskie musi spełnić, aby przystąpić do III etapu Unii Gospodarczej i Walutowej i być w strefie euro. STREFA EURO – obszar obowiązywania wspólnej waluty europejskiej obejmujący dziś 16 krajów Unii Europejskiej. O wprowadzeniu wspólnej waluty i powstaniu strefy ostatecznie zdecydowano w 1991 w Traktacie z Maastricht. Ustalono wówczas warunki ekonomiczne, które musiały spełnić wszystkie państwa chcące przystąpić do strefy euro – tzw. kryteria konwergencji. Przygotowano to w kilku etapach:
I etap – tzw. okres przejściowy, rozpoczął się w styczniu 1999, kiedy to euro zaczęło obowiązywać w krajach członkowskich Unii Walutowej jako waluta rozliczeń bezgotówkowych.
II etap – tzw. okres podwójnego obrotu pieniądza rozpoczął się 1 stycznia, a zakończył 28 lutego 2002. W tym czasie w krajach Unii Europejskiej euro funkcjonowało równolegle z walutami narodowymi, a te ostatnie były stopniowo wycofywane z rynku.
III etap – rozpoczął się 1 marca 2002, kiedy to euro stało się jedynym prawnym środkiem płatniczym w 12 krajach Unii Europejskiej.
UNIA EUROPEJSKA – związek państw europejskich, utworzony na mocy Traktatu z Maastricht przez państwa-członków Wspólnot Europejskich
UNIA GOSPODARCZA I WALUTOWA – Podczas spotkania Rady Europejskiej, które odbyło się w Madrycie w czerwcu 1989 r., liderzy państw UE przyjęli trzyetapowy plan tworzenia unii gospodarczej i walutowej . Plan ten został następnie włączony do Traktatu o Unii Europejskiej (Traktatu z Maastricht), który został przyjęty przez Radę Europejską w grudniu 1991 r.
WSPÓLNOTY EUROPEJSKIE (WE) – nazwa określająca od 1957 roku trzy, a od 2002 r. dwie organizacje stanowiące roku podstawę instytucjonalną i kompetencyjną Unii Europejskiej(od 1993):
- Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS) – istniała do 23 lipca 2002 roku, obecnie jej kompetencje przeszły na Wspólnotę Europejską,
- Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom),
- Wspólnota Europejska (WE), do 1993 Europejska Wspólnota Gospodarcza (EWG).
Wspólnoty Europejskie w 1967 roku zawarły traktat fuzyjny, w wyniku którego posiadają wspólne instytucje, z których kompetencji obecnie korzysta także Unia Europejska. Traktat Lizboński z chwilą wejścia w życie wprowadził nowe zasady funkcjonowania Unii Europejskiej. Unia Europejska nie miała wcześniej osobowości prawnej, ani własnych instytucji. Cele Unii realizowały instytucje Wspólnoty Europejskiej, przede wszystkim Komisja Europejska, Rada, Parlament i Trybunał Sprawiedliwości. Dziś ten stan ten uległ uproszczeniu. Unia Europejska uzyskała osobowość prawną i przejęła instytucje oraz dorobek Wspólnoty Europejskiej. Instytucje Wspólnoty funkcjonują zatem nadal jako instytucje Unii Europejskiej. Traktat Lizboński likwiduje Wspólnotę Europejską i tzw. „strukturę trójfilarową”, natomiast kompetencje, prawa i obowiązki Wspólnoty przejmuje Unia Europejska. Więcej o UE po wejściu w życie Traktatu Lizbońskiego, cie.gov.pl
Traktat Lizboński likwiduje Wspólnotę Europejską i podział kompetencji wg tzw. „struktury trójfilarowej, natomiast kompetencje, prawa i obowiązki Wspólnoty przejmuje Unia Europejska.